Çocuklarda Sınır Kavramı Yetenekli Eller Anaokulu

Çocuklarda Sınır Kavramı

Tüm çocuklar yaşamlarının ilk yıllarında bir takım sınırlara ihtiyaç duyarlar. Çünkü henüz onlar için neyin gerekli ve neyin daha önemli olduğunu anlamakta zorluk çekerler. Hayatlarının belli bir düzen içinde olması ve onlara tutarlı bir şekilde yaklaşan ebeveynler ile çocukların kişilik gelişimine de katkıda bulunulur.

Günümüzde ailelerin yaşadığı en önemli zorluklardan birisi de, çocuğa hangi durumlarda sınır koymaları gerektiği ve bunu nasıl yapacaklarıdır. Bunun yanında sınırlardan bahsederken ailelerin aklına ceza yöntemi gelebiliyor. Burada esas olan nokta ceza vermek değil çocuklara kurallar koyarak ve seçenekler sunarak onların dürtülerini kontrol etmelerine katkıda bulunmaktır. Aynı zamanda ebeveynleri tarafından koyulan sınırlar çocukların hayatını düzene sokarak kendilerini güvende hissetmelerini de sağlar.

Aileler tutarsız davrandıklarında ve koydukları kuralları uygulamadıklarında çocuklar kurallar bir sefer bozulabildiyse demek ki başka sefer de bozulabilir çıkarımında bulunabilirler. Bu durum çocukların kişilik gelişimleri için olumlu bir durum değildir. Ayrıca ebeveynler de böyle bir durum sonucunda çocukların gözünde güvenilirliklerini kaybeder ve sorgulanmaya başlarlar; bu da uzun vadede duygusal ve sosyal problemleri beraberinde getirebilir.

Çocuğumda Sınır Problemi Olduğunu Nasıl Anlarım?

Çocuğunuza bir türlü söz geçiremediğinizden yakınıyorsanız, sizi duymuyormuş gibi davranıyor ve sizin sözünüzün bitmesini bile beklemeden kendisi konuşmaya başlıyorsa, kurallara uymakta güçlük yaşıyorsa sınır sorunu olduğundan söz edebiliriz.

Sınır ve kural tanımayan çocuklar okul öncesi kurumlarda, daha sonra da okul döneminde uyum ve davranış sorunu yaşayarak kuralları dinlemez, öğretmenlerinin ve ailelerinin uyarılarını ciddiye almaz, arkadaşlarıyla sık sık kavga eder, kendi bildikleri şekilde davranırlar.

Bu çocuklar oyun sırasında ve grup etkinliklerinde sürekli kendi isteklerini yerine getirmeye çalışırlar. Yenilgiye asla tahammül edemez, sırasını bekleyemez, paylaşma konusunda sorun yaşarlar. Genellikle şiddet içeren oyun ve oyuncakları tercih ettikleri görülür. Sınıf ortamının düzenini bozma ve arkadaşlarına zarar verme büyük sorun yaratır.

Çocuklara Sınır Koymada Ebeveynlerin Sorumluluğu

  • Kurallar anlaşılır ve net olmalı, tutarlı bir şekilde takip edilmelidir.
  • Anne ve babanın kurala beraber karar vermesi ve kuralı aynı şekilde uygulamaları önemlidir.
  • Gerekirse bazı kuralları çocuğunuzla birlikte belirleyebilirsiniz. Koyulan kuralın neden var olduğu çocuğa açıklanmalıdır.
  • Çocuğunuz, daha önceden kararlaştırılmış bir kurala uymuyorsa, önce sakin bir ses tonu ile uymasını istediğiniz kuralı tekrarlayın. Onunla aynı seviyede olmayı ve göz kontağı kurmayı unutmayın.
  • Kuralı tekrarlarken, kararlı, ancak sert olmayan bir ses tonu ile , “……. Yapmanı bekliyorum.” deyin. Böylece çocuğunuz, sizin kararlı olduğunuzu görecektir.
  • Çocuğunuz hala inatlaşıyorsa, kurallara uymayı reddediyorsa, davranışının sonucunu yaşayacağı duruma onu yönlendirin. Örneğin ‘yemeğini yemek saatinde yemediğin için bugünlük yemek saatimiz bitti’ gibi.
  • Çocuğunuzda görmek istediğiniz davranışları öncelikle sizler sergileyin. Model Olun.
  • Tekrar tekrar bir şeyi yapmamasını söylemeyin. Bu durum çocuğunuzun gözünde yetkinliğinizin azalmasına neden olur. Bunun yerine kararlı ve net bir şekilde bir kere söyleyin ve uygulamaya geçin.
  • Renkli ve görsel materyallerle birlikte eğlenceli bir kural tablosu oluşturabilir, bunu evinizde bir yere asabilirsiniz. Unutmayın çocuklar rutinleri sever.
  • Çocuğunuz koyulan kurallara uyduğunda onu, sözel olarak motive edebilirsiniz. Anne-babası tarafından kabul gördüğünü, gören her çocuk, aynı davranışı tekrarlamak isteyecektir.

Sınır Koymak Neden Önemli?

Çocukların kurallara uymaması bazen anne babaya karşı tepki, bazen ilgi görme ve dikkat çekme ihtiyacı, bazen ise yanlış anne baba tutumlarından kaynaklanabilir. Bu nedenle, problemin asıl çözümü, çocuğun genel hayatında yapılacak düzenlemelerdedir. Çocuğunuzla kriz anlarında değil de daha öncesinde kurduğunuz iletişim, koyduğunuz sınırlara uyulması konusunda daha etkili olacaktır.

Çocuğunuza sınırları ve kuralları olan bir ortam sağlamak, ona seçim yapma gücü, davranışlarının sorumluluğunu almasıyla davranış kontrolü, isteklerini uygun biçimde talep etme becerisi kazandırır. Aynı zamanda bu ortamı sağlamak çocuğunuzun sosyalleşme sürecinde onun daha az zorlanmasını sağlayacaktır.

Çocuğunuza sınır koymak demek cezalandırmaların olduğu ya da katı kurallar olduğu anlamına gelmez.Beklentilerinizi net olarak belirleyin ve davranışı takip edin.Çocuğunuza çizdiğiniz sınırlar içinde serbestlik tanımanız onun benlik gelişimine katkıda bulunacaktır.Bu tip durumlarda sabır ve iş birliği çok önemlidir.

Son olarak sizler çocuğunuzun dünyasına girip onun seviyesine uygun bir şekilde etkili iletişime geçerseniz, onun önemsediği konuları önemserseniz, ihtiyaçlarının farkında olur ve çocuğunuzu anlamaya çalışırsanız o da sizin önemsediğiniz konulara saygı gösterecek ve sizi anlama konusunda daha duyarlı olacaktır.

 

Uzm.Psk Ayşe Selin Özmen

 

Leave Your Reply