Çocuklarda Teknoloji Bağımlılığı Dengede Tutmanın 10 Yolu

Çocuklarda teknoloji bağımlılığı giderek artıyor. Neredeyse tüm ebeveynleri endişelendiren bu konu hakkında sizlerle önemli bilgiler paylaşmak istedik.

Yararlı mı, Zararlı mı?

Günümüz verileri açısından çocuklarda teknoloji bağımlılığı riskinden bahsedebilir miyiz? Teknoloji bağımlılığı nedir? Yararlı mıdır, zararlı mıdır?

Bu sorular günümüzde yaygın olarak tartışılan konuları içeriyor. Aslında belki de öz olarak “ifrat – tefrit” arasındaki dengeyi bir kez daha anmamızı gerektiren bir konuyla karşı karşıyayız.

Oyun ve Ödül

Oyun çocuk gelişiminde önemli bir yer işgal eden kurumlardan biridir. Çocukları hayata adapte eder, başarma duygusunun cazibesini aşılar, sorun çözme kabiliyetlerini arttırır, vücut gelişimini destekler. Buna karşılık bilgisayar oyunları, daha renklidir ve ödülleri daha cezp edici nitelik taşır. Bağımlılık olgusunu ortaya koyan süreç ise zihnimizin, fıtratımızın “rekabetçi” yanıdır: “Daha çok, daha ileri, daha önde, daha, daha…”

Elbette ki, bilgisayarın sunduğu imkanların, özellikle bilgisayar oyunlarının çocukların el – göz koordinasyonlarında, dikkatlerinin ve yoğunlaşma kabiliyetlerinin gelişiminde, sorun çözme yeteneklerinin artmasında ve genel olarak zeka gelişimlerinde olumlu katkıları göz ardı edilemez.

Ancak şu bir gerçek ki tüm imkanlar gibi teknolojinin bizlere sunduğu bu imkan da bilinçsiz kullanım sonucu olumsuz sonuçlar üretebilecektir.

Bir Bağımlılıktan Söz Edilebilir mi?

Bu konuda yapılan, üstelik 2011 yılında yapılan bir araştırmadan veriler sunarak konuya belli bir ölçüde açıklık getirelim.

Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı’ndan Duygu Akçay ve Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı’ndan Hilal Özcebe’nin, bir kamu kreşinde, okul öncesi dönem 93 çocuğu kapsayan ve “Okul Öncesi Eğitim Alan Çocukların ve Ailelerinin Bilgisayar Oyunu Oynama Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi” başlığını taşıyan araştırma, 2011 yılı için bile dikkat çekici sonuçlar ortaya koymuştur.

Araştırmacıların cümleleriyle aktaralım: “Bu çalışmada saptanan bilgisayar oyunu oynamaya başlama yaşının okul öncesi döneme kadar inmesi dikkat çekici bir bulgudur. Ayrıca, 4-6 yaş arası çocuklar için bilgisayar oyunu oynama sürelerinin uzun olduğu değerlendirilmektedir.”  Araştırmacılar ayrıca bir tavsiyede de bulunuyorlar: “… ebeveynler, bu dönemde çocuklarının doğru oyun alışkanlıkları edinmesine yardım etmelidir. Anne ve babalara, bilgisayar oyununun seçimi, kullanma süresi, kullanma zamanı gibi konularda bilgilendirme ve danışmanlık verilmelidir.

Araştırma raporunda şiddet içerikli oyun, obezite, görme ve vücut yapısında bozukluklar gibi önemli riskli konulara da dikkat çekiliyor.

Çocuklarda Teknoloji Bağımlılığı Sorunu için Neler Yapılmalı?

Milliyet gazetesinin internet sitesinde bu konuyla ilgili çok yararlı olabilecek bir yazı yayınlandı.

“Çocuklarda teknoloji bağımlılığını dengede tutmanın 10 yolu” başlığını taşıyan yazıda Eğitmen ve Danışman Gülay Savaş’ın değerli tavsiyeleri bulunuyor. Ayrıntılı bir şekilde, http://www.milliyet.com.tr/cocuklarda-teknoloji-bagimliligini-pembenar-detay-cocuk-2039721/ linkinden bu yazıyı okuyabilirsiniz. Biz yine de size önemli olduğunu değerlendirdiğimiz tavsiyeleri özetleyelim istedik.

1-  Süre sınırı (okulöncesi çocuklar için günlük  1 saat, ilköğretim çocukları için 2 saat),

2-  Çocukların yönlendirilebilmesi için ebeveynlerin bilgisayar kullanım bilgi ve pratiklerini geliştirmesi,

3-  Çocuklardan, bu konuda (bilgisayar kullanımı) yardım istenerek, onlar üzerinde olumlu etki yaratılması ve bilinçliliklerinin arttırılması

4-  Süre sınırlamasını kontrol edebilmek ve sosyal sorumluluk duygusunu arttırmak amacıyla için bilgisayarların ortak kullanım alanlarında  bulundurulası ve ortak kullanıma sunulması

5-  Çocuklarla (onları pozitif alanlara ve duygulara sevketme imkanı bulabilmek amacıyla) oyunlar ve internet kullanımı konusunda daha üst seviyede işbirliği kurulması,

6-  Bu işbirlikteliklerinde; 3-5 yaş dönemleri için anımsama, gruplandırma, el – göz koordinasyonu; 6 – 8 yaş gurubu için okuma – yazma, mantık yürütme ve 9 – 12 gurubu için de soyut düşünebilme, sorun çözme gibi içeriklerin önceliklenmesi,

7-   Özellikle ilkokul çağından sonra, çocukların internet kullanımlarının ders destek aracına dönüştürülmesi,

8-  Ebeveynlerin internet ve bilgisayar denetim sistem, araç ve programları hakkında bilgi edinmesi,

9-  Çocuğun yıkması tehlikesi bulunan kurallar koymaktan kaçınılması, aşamalı yöntemlerin benimsenmesi,

10-  Bilgisayar teknolojilerinin çift-taraflı bıçaklar gibi olumlu kullanımlarının da bulunduğunun sürekli hatırda tutulması ve çocukların diğer pek çok sanatsal, sportif faaliyetlere de kanalize edilmesi.

Yukarıdaki önerileri uygulamadan önce bir uzmana danışmanızı tavsiye ederiz.

Leave Your Reply